مقدمه

مطالعات متعدد آزمايشگاهي بر روي موجودات زنده نشان داده است كه استفاده از فرآورده‌هاي پروبيوتيك مي‌تواند اثرات بسيار مفيدي در تامين سلامت و آسايش انسان داشته باشند. مهمترين مكانيسم كلي عملكرد پروبيوتيك اين است كه آنها قادرند ميكروفلور طبيعي روده‌ها را از حالت بالقوه خطرناك به حالت مفيد و سالم تغيير دهند(11 و 10و3).

ميكروارگانيسم‌هاي موجود در آن معمولا شامل توليد كننده‌هاي اسيد لاكتيك مثل لاكتو باسيل‌ها و بيفيد وباكتري‌ها هستند كه به طور وسيعي در ماست و لبنيات موجودند، گرچه، مخمرها هم وجود دارند(جدول 1) .اين ميكروب‌ها بيماري زا نيستند و در معده و روده كوچك زندگي مي‌كنند(2).

توانايي انواع ميكروب‌هاي تشكيل دهنده ميكروفلور دستگاه گوارش بيانگر توانايي متابوليكي آنها مي‌باشد. قدرت متابوليكي ميكروفلور روده‌ها معادل فعال‌ترين ارگان متابوليك بدن يعني كبد مي‌باشد.لذا دستگاه گوارش علاوه بر نقش آن در تغذيه بدن به واسطه فعاليت‌هاي متابوليك و آندوكريني خود نقش حياتي در سلامت انسان بازي مي‌كند(14).

پربيوتيك، يك افزودني غذايي است، كه اثرات مفيدي روي ميزبان با تحريك اختصاصي رشد و يا فعاليت يك يا تعداد محدودي از گونه‌هاي باكتري موجود در كولون دارد. پربيوتيك‌ها توسط آنزيم‌هاي روده‌اي هضم نشده و از لوله گوارشي فوقاني به كولون منتقل مي‌شوند تا به عنوان سوخت توسط باكتري‌هاي مفيد مصرف گردند. گرچه هر باقي مانده غذايي وارد شده به كولون يك كانديداي بالقوه به عنوان پربيوتيك مي‌باشد، در واقع اين اثر تحريكي باقيمانده غذايي روي ميكروب‌هاي ويژه و مشخصي است كه اهميت دارد. در حال حاضر، روي غذاهايي كه توانايي رشد و فعاليت باكتري‌هاي محرك سلامت مثل توليد كننده‌هاي اسيد لاكتيك را دارند( جدول 1) . پژوهش‌هايي در حال انجام است. تحقيقات ديگري در آينده ممكن است به بررسي نقش احتمالي پربيوتيك‌ها كه بتوانند رشد باكتري‌هاي بيماري زا را كند كنند، بپردازد(8).

لاكتولوز از بيش از 40 سال پيش به عنوان يك پربيوتيك مكمل غذايي نوزادان براي افزايش تعداد لاكتو باسيل‌ها در روده نوزادان استفاده مي‌شد، ولي ويژگي اين سوبسترا براي افزايش موثر اين ميكروارگانسيم‌ها به طور علمي ثابت نشده است. در انسان، مصرف فروكتو ـ اوليگوساکاريد را مصرف كرده و با فلور مدفوع انساني كولونيزه شده بودند، مشاهده شد(4).

كارائي عملكرد هر كدام از سويه‌هاي پروبيوتيك و پربيوتيك در درمان و پيشگيري از بروز و عود مجدد بيماريها به چه شكلي مي‌باشد؟ و مكانيسم عملكرد هر كدام از آنها در بيماريهاي مختلف چگونه است؟ و در هر كدام از بيماريها موثرترين سويه‌ هاي پروبيوتيك و پربيوتيك كدام‌ها مي‌باشند؟

جدول 1 ـ مثال‌هايي از پروبيوتيك‌ ها و پروبيوتيك‌هايي كه معمولا از آنها استفاده مي‌شود.

مصارف ممكن

فوايد بهداشتي احتمالي پربيوتيك‌ها و پروبيوتيك‌ها عبارتند از: (19 و18)

ـ التهاب حاد معدي ـ روده‌اي

ـ جلوگيري و درمان اسهال

ـ تعديل عدم تحمل لاكتوز

ـ جلوگيري و درمان عفونت‌هاي واژينال

ـ عفونت با هليكو باكترپيلوري

ـ افزايش و تقويت سيستم ايمني

ـ جلوگيري از سرطان كولوني ـ ركتومي

ـ كاهش كلسترول سرم

ـ يبوست

ـ درمان حساسيت

ـ درمان پروبيوتيكي و تغيير ميكروفلور روده‌اي

ـ استئوپروز

ـ خواص آنتاگونيستي

ـ پروبيوتيكها، اپي تليوم و موكوس

التهاب حاد معدي ـ روده‌اي

عامل التهاب حاد معده ـ روده‌اي ويروس و يا باكتري مي‌باشد. روتاويروس يكي از مهمترين عوامل اسهال حاد اطفال در كشورهاي صنعتي است. مطالعات متعددي نشان داده كه پروبيوتيك‌هاي انتخاب شده مانند لاكتوباسيلوس را منوسوس جي جي، لاكتوباسيلوس روتري، لاكتوباسيلوس كازئي سويه شيروتا و بيفيد و باكتريوم لاكتيس سويه Bb 12 طول مدت اسهال روتا ويروسي را به مدت يك روز كاهش مي‌دهند. مكانيسم‌هاي متعددي ممكن است عامل اين نتيجه مطلوب باشد. كايلا و همكاران در سال 1992 مطرح كردند كه در هنگام درمان پروبيوتيكي ايمونوگلوبولين (IgA)A مخصوص روتاويروس در مخاط روده‌اي افزايش مي‌يابد. ميزان نفوذ پذيري موكوس روده كاهش يافته و تركيب ميكروفلور روده‌اي به حالت طبيعي برمي‌گردد( 6 و 12).

عامل اصلي اسهال حاصل از مصرف طولاني مدت آنتي بيوتيك يا AAD را به علت رشد بي شمار د كلستريديوم ديفيسيل مي‌باشد. بخصوص مصرف ساكاروميسس سروزيه سويه بولاردي باعث كاهش اين نوع اسهال مي‌شود. (سوراويكز و همكاران 1989) در اين مطالعه ميزان بروز اسهال AAD در گروهي كه از اين مخمر استفاده مي‌كردند كمتر از نصف يا يك سوم گروه شاهد بود. ساير پروبيوتيك‌ها نيز از قبيل لاكتو با سيلوس اسيدوفيلوس و آنتروكوكوس فيسيوم SF68 باعث پيشگيري يا درمان اين نوع اسهال مي‌شود.( سوراويكز و همكاران 1989) در اين مطالعه ميزان بروز اسهال AAD در گروهي كه ازاين مخمر استفاده مي‌كردند كمتر از نصف يا يك سوم گروه شاهد بود. ساير پروبيوتيك‌ها نيز از قبيل لاكتو باسيلوس اسيدوفيلوس و آنتروكوكوس فيسيوم SF 68 باعث پيشگيري يا درمان اين نوع اسهال مي‌شود(10) .

اوگاوا و همكاران سال 2001 طي مطالعاتي كه روي حيوانات انجام دادند اثرات مفيد پروبيوتيكها را در جلوگيري از بروز اثرات پاتوژن‌ هايي همچون سالمونلا متذكر شده‌اند (10).

اسهال

حجم نسبتاً زيادي از مقالات تاييد كننده مصرف پروبيوتيك‌ها در اسهال وجود دارد. مكانيسم‌هاي مختلف كه با آن پروبيوتيك مي‌تواند در اسهال مفيد باشد عبارتند از:

ـ كاهش PH گوارشي از طريق تحريك باكتري‌هاي مولد اسيد لاكتيك.

ـ فعاليت آنتاگونيستي مستقيم روي پاتوژن‌ هاي گوارشي

ـ رقابت با پاتوژن‌ها در پيوند با سايت‌هاي رسپتور.

ـ بهبود عملكرد ايمني و رقابت براي غذاي محدود.

اسهال ناشي از رشد باكتري‌هاي پاتوژن رايج‌ ترين عارضه استفاده از آنتي بيوتيك‌هاست و مطالعات invitro نشان داده كه برخي انواع باكتري‌ ها مي‌توانند اين رشد را مهار كنند. يك مطالعه نشان داده كه لاكتو باسيلوس GG (در ماست) شيوع و طول مدت اسهال را در مردان سالم دريافت كننده اريترومايسين به مدت 7 روز كاهش مي‌دهد. لاكتوباسيلوس GG به طور موفقيت آميزي كلستريديوم ديفيسيل را در 5 بيمار با كوليت راجعه از بين برد، Enterococcus.sf68 شيوع اسهال ناشي از آنتي بيوتيك‌ها را كاهش داد(18) .

جلوگيري از اسهال مسافران به وسيله لاكتوباسيل‌ها، بيفيدوباكتري‌ها،انتروكوكوس‌ها و استرپتوكوكوس‌ها در برخي مطالعات مورد تحقيق و مطالعه قرار گرفته، ولي نتايج ضد و نقيض‌اند. در يك كار آزمايي باليني دو سوكور تحت كنترل بادارونما، 820 مسافر فنلاندي در دو مركز تفريحي در تركيه به طور تصادفي لاكتوباسيلوس GG يا دارو نما دريافت كردند. شيوع كلي اسهال 8/43 درصد بود. از 331 نفر مبتلا، 178 نفر( 5/46 درصد) در گروه دارو نما و 153 نفر (41 درصد) در گروه لاكتوباسيلوس بوده‌اند، به هر حال تفاوت معني دار نبود. با اين حال در يكي از مراكز فوق، وقوع اسهال به طور معني داري 5/39 درصد(30 از 76 نفر) در گروه دارونما و 9/23 درصد(17 از 71 نفر) در گروه درمان كاهش يافت(7) در يك مطالعه ديگر شامل 245 مسافر به كشورهاي توسعه يافته، ريسك اسهال در هر روز در مسافراني كه لاكتوباسيلوس GG را مصرف كردند 9/3 درصد در مقايسه با 4/7 درصد در گروه كنترل بود.(4)

تعديل عدم تحمل لاكتوز

عدم تحمل لاكتوز كه بهتر است آنرا هضم ناقص لاكتوز بناميم به علت كمبود آنزيم بتاگالاكتوزيداز ايجاد مي‌شود. اين وضعيت در همه پستانداران بالغ، به استثناي مردم اروپاي غربي، بصورت عادي و رايج ديده مي‌شود لذا مي‌توان آنرا به عنوان يك بيماري مطرح نمود. عامل اصلي بروز درد شكم در هنگام مصرف لاكتوز بطور كامل شناخته نشده است و نمي‌توان آنرا به توليد گاز دراثر تخمير لاكتوز توسط ميكروفلور روده‌اي نسبت داد. اگر به جاي شير فرآورده‌هاي تخميري آن توسط اين افراد مصرف شود مشكلي ايجاد نخواهد شد. و ساو همكارانش علت اين امر را وجود آنزيم بتاگالاكتوز يد از در باكتريهاي تخمير كننده شير دانستند(5) علاوه بر تجزيه لاكتوز در طول تخمير بعد از بلع غذا اين باكتريها توسط صفرا در روده باريك منهدم شده و اين آنزيم آزاد و باعث تجزيه لاكتوز مي‌شود. علاوه بر اين غلظت بالاي فرآورده‌هاي تخميري شير در مقايسه با خود شير باعث مي‌شود كه طول مدت عبور آنها از دستگاه گوارش طولاني و متعاقب آن لاكتوز بيشتر هضم گردد. اين اثرات مفيد بيشتر در فرآورده‌هاي تخميري حاوي لاكتوباسيلوس دلبروكي سويه بولگاريكوس و استرپتوكوكوس ترموفيلوس ديده مي‌شود (10 و 15) .

عفونت واژينال

يكي از يافته‌ هاي مربوط به پروبيوتيك‌ها، به خصوص براي L.acidophyllus اين است كه اين ماده مي‌تواند از عفونت‌هاي واژينال جلوگيري نمايد. در يك كار آزمايي باليني دو سوكور، كنترل شده و متقاطع، 64 زن با سابقه عفونت‌هاي واژينال، به طور تصادفي ارگانيسم زنده L.acidophyllus( به صورت ماست) (ml 150 در روز) و يا ماست پاستوريزه (ml 150 در روز) براي 2 ماه با فاصله استراحت 2 ماهه دريافت كردند. با اين حال تنها 7 مورد، تحقيق را به طور كامل گذراندند و دليل اين خروج زياد توضيح داده نشد. ماست حاوي ارگانيسم زنده با كاهش معني داري واژينوز باكتريايي مرتبط بوده است. هر دو ماست با كاهش در واژينيت كانديديايي مرتبط بودند. ولي اختلاف معني داري بين دو نوع وجود نداشت(18) .

عفونت با هليكو باكترپيلوري

اطلاعات حاصله از مطالعات بصورت آزمايشگاهي( (Invitro و روي حيوانات (Invivo) نشان داده كه باكتريهاي توليد كننده اسيدلاكتيك مي‌توانند مانع از رشد پاتوژنها و باعث كاهش فعاليت اوره آز مورد نياز براي پاتوژن‌ ها در محيط اسيدي معده باشد(3 و4) .

كبير و همكاران در سال 1997 مطرح نمودند كه موش‌هايي كه اكثر ميكروفلور معده آنها را لاكتوباسيلوس‌ ها تشكيل مي‌دهند در مقابل عفونت هليكو باكترپيلوري مقاوم مي‌باشند در حالي كه موش‌هاي عاري از ميكروب حساس هستند. آلبا و همكاران در سال 1998 و ميكتي و همكاران در سال 1999 به ترتيب با تحقيقاتي كه روي حيوانات و انسان انجام دادند مطرح كردند كه باكتريهاي پروبيوتيك يا فرآورده‌هاي نهايي آنها ممكن است مانع از عفونت هليكو باكتر پيلوري شوند(9) .

ميكتي و همكاران (1999) طي يك مطالعه كلينيكي دو سوكور نشان دادند كه مصرف مايع تخمير شده داراي پروتئين سرم شیر و لاكتوباسيلوس جانسوني La اثر مهاري روي عفونت روده‌اي دارد. مطالعاتي كه بصورت Invitro انجام گرفت مشخص نمود كه اثر مهاري پروبيوتيك‌ها وابسته به سويه بوده وموثرتر از اسيد لاكتيك مي‌باشد(9) .

افزايش وتقويت سيستم ايمني

ميكروفلوركولون، ايمني مخاطي و سيستميك در ميزبان را تحت تاثير قرار مي‌دهد. مشخص شده كه پروبيوتيك‌ها سيستم ايمني را تحريك مي‌كنند و شواهد اوليه دال بر اين است كه اين مواد مي‌توانند پاسخ ايمني را افزايش دهند. با اين حال، در تعدادي از اين مطالعات از شير تخمري غني از پروبيوتيك‌ ها استفاده شده بود و مشخص نيست كه اثرات مشاهده شده ناشي از پروبيوتيك‌ها، يا از شير تخميري است (18) .

جلوگيري از سرطان كولوني ـ ركتومي

آسيب شناسي سرطان كولوركتال پيچيده است ولي تاثير جيره غذايي روي آن به روشني مشخص شده است شواهدي كه نشان دهنده خواص ضد سرطان زايي باكتريهاي پروبيوتيك هستند از مطالعات متعدد در زمينه هاي مختلف بدست آمده است(8) .

اكثر مطالعات اپيدميولوژيكي البته نه همه آنها نشان داده‌اند كه مصرف منظم فرآورده‌هاي تخميري شير باعث كاهش ميزان خطر انواع مشخصي از سرطان‌ها مي‌شودتعدادي از اثرات مثبت باكتريهاي پروبيوتيك اسيد لاكتيك روي خطر سرطان كولوني ـ ركتومي پيش بيني مي‌گردد هر چند علت قطعي آن هنوز بصورت كامل شناخته شده نمي‌باشد(5و10) .

مكانيسم‌هاي بروز خاصيت ضد سرطاني باكتريهاي پروبيوتيك ممكن است كه شامل يك يا چند شكل از موارد ذيل باشد:

1ـ چسبيدن به مواد پيش سرطان زا و تجزيه نمودن آنها 2ـ توليد تركيبات ضد جهش زا 3ـ تغيير آنزيم‌هاي سرطان زا در دستگاه گوارش 4ـ تضعيف تومورها از طريق واكنش‌هاي ايمني.

مطالعاتي كه در مورد انسان انجام يافته نشان داده است كه سويه‌هاي پروبيوتيك باعث كاهش فعاليت‌هاي جهش زايي مدفوع از طريق كاهش فعاليت‌‌هاي آنزيمي جهش زا مي‌شود. آنزيم‌هاي مدفوعي مانند نيتروردوكتاز و بتاگلوكورونيداز مي‌توانند مواد پيش سرطانزاي موجود در قولون را به مواد سرطان زا تبديل نمايند(26) .

به هر صورت مدارك مبني بر خواص ضد سرطاني و ضد جهش زايي پروبيوتيك‌ها هم در شرايط آزمايشگاهي و هم در مدل‌هاي حيواني و جود دارد. اما احتمال نقش و اثر پروبيوتيك‌ها در پيشگيري از بروز سرطان در انسان هنوز به صورت يك مسئله پر از بحث و مباحثه باقي مانده است(8) .

كاهش كلسترول سرم

اثر پروبيوتيك‌ها روي مقدار كلسترول سرم تحت بررسي است. مطالعات انجام شده در سال‌هاي 1970 و 1980 كاهش معني داري در كلسترول سرم با مصرف روزانه شير تخميري نشان داده ولي اين مطالعات از نظر روش شناسي مورد انتقاد قرار گرفته‌اند، از جمله اين واقعيت كه در بيشتر مطالعات ثبت شده مقدار زيادي ماست(4/8 ـ 5/0میلی ليتر) مصرف شده است. دو كارآزمايي باليني كنترل شده و شكست خورده اخير نشان داده‌اند كه ماست(200 ميلي ليتر در روز) شامل محيط‌ كشت‌هاي زنده لاكتوباسيلوس اسيدوفيلوس يا ماست(375 ميلي ليتر در روز) تخمير شده بالاكتوباسيلوس اسيدو فيلوس همراه با فروكتواوليگوساكاريدها ( به عنوان پربيوتيك)، كلسترول سرم را به ترتيب 9/2 و 4/4 درصد كاهش داده‌اند . يك مطالعه ديگر نشان داد كه اينولين(يك پربيوتيك) هم ممكن است مقدار كلسترول سرم را كاهش دهد(18) .

يبوست

يبوست يك مشكل عمده دستگاه گوارش، در سنين كهولت مي‌باشد. در طول يبوست ميكروفلور مدفوع تغيير مي‌يابد و تعداد جمعيت باكتريهاي بي فيدوباكتر، باكتروئيدها و بخصوص تعداد كلستريديوم‌ها كاهش مي‌يابد. گلدين در سال 1998 ولي با همكارانش در سال 1999 استفاده از پروبيوتيكها در درمان يبوست را پيشنهاد كرده‌اند(10) .

جاي بحث در توانايي پروبيوتيكها براي درمان و تسكين يبوست هنوز باقي است. اما اين ويژگي ممكن است خاصيتي از سويه‌هاي انتخاب شده آنها باشد. مطالعاتي كه بصورت كارآزماييهاي اتفاقي انجام يافته، پيگيري اين قضيه را قدرت بخشيده است(13) .

درمان حساسيتي

تحقيقات اخير روي نقش بالقوه‌ي پروبيوتيك‌ها در حالت‌هاي مختلف حساسيتي متمركز شده‌اند مدارك اوليه‌اي موجود است كه لاكتوباسيلوس GG و بيفيدوباكتريوم Bb-12 مي‌توانند علايم اگزماي ‌آتوپيك در نوزادان را بهبود دهند(18) .

درمان پروبيوتيكي و تغيير ميكروفلور روده‌اي

منظور و هدف اصلي از طرح پروبيوتيكها اين است كه آنها قادرند ميكروفلور طبيعي روده را از حالتي بالقوه خطرناك به حالتي مفيد و سالم تغيير دهند. به طور كلي مي‌توان گفت كه آنها باعث كاهش تعداد باكتريها ( مثل كلي فرم‌ها و كلستريديوم‌ها) مي‌شوند واز طرف ديگر باعث افزايش تعداد لاكتوباسيل‌ ها و بيفيد و باكتريها مي‌گردند. پروبيوتيكهايي كه در طول عبور از دستگاه گوارش زنده مي‌مانند در ظاهر باعث افزايش ميزان مدفوعي آن جنس‌ها مي‌شوند بخصوص اگر مقدار آنها در مدفوع قبل از شروع مصرف پروبيوتيكها كم و پايين باشد. به علت رقابت بر سر محل‌هاي اتصال، مواد مغذي و شايد توليد مواد آنتي ميكروبي تعداد بعضي از جنس‌هاي نه چندان مفيد، كاهش پيدا مي‌كند، تعداد بعضي از باكتريهاي پروبيوتيكي و غير پروبيوتيكي مصرفي نيز در مدفوع افزايش مي‌يابد.(19)

ماتيلا و همكارانش در سال 1999 نتيجه گرفتند كه مصرف لاكتوباسيلوس ساليواريوس 118 ucc باعث افزايش تعداد آنتروكوكها در مدفوع مي‌شود. بديهي است كه جلوگيري از كلونيزه شدن پاتوژن‌ها و كاهش خطر رشد بيش از حد باكتريهاي پاتوژن براي ميزبان مفيد مي‌باشد (10) .

استئوپروز

برخي مدارك وجود دارند كه پربيوتيك‌ها (اينولين و اوليگوفروكتوز) مي‌توانند جذب كلسيم را بهبود دهند و اين اثر مي‌تواند تراكم معدني استخواني را افزايش داده، به كاهش خطر استئوپروز منجر شود. با اين حال، هيچ مطالعه انساني با پربيوتيك‌ها در كاهش خطر استئوپروز وجود ندارد(18) .

خواص آنتاگونيستي

برخورد و مبارزه عليه ميكروفلوركولون يكي از خواص مهم سويه‌هاي پروبيوتيكي است به اين سويه‌ها از طريق توليد مواد آنتي ميكروبي يا رقابت ميكروبي مانع از رشد باكتريهاي پاتوژن مي‌شوند.(19)

مطالعات متعددي روی باكتريوسين باكتريها در حال انجام مي‌باشد. هولزاپ فل و همكارانش در سال 1996 مطرح كردند كه هر چند سويه‌ هاي پروبيوتيكي قادر به توليد باكتريوسين هستند، ولي نقش آنها در مهار رشد عوامل بيماري زا در بدن موجود زنده محدود خواهد بود، زيرا باكتريوسين‌ هاي اين باكتريها، فقط بر روي سويه‌هاي بسيار نزديك(مانند ساير لاكتوباسيل‌ها و يا باكتري‌هاي اسپوردار مانند باسيلوس يا كلستريديوم) اثر مهاري خواهند داشت. بنكاوپاوولاو همكاران‌شان در سال 1999 به اين نتيجه رسيدند كه شايد متابوليت‌هاي با وزن مولكولي پايين (پراكسيد هيدروژن، اسيد لاكتيك، اسيد استيك، و ساير مواد معطر) و متابوليت‌هاي ثانويه اهميت بيشتري داشته باشند زيرا دامنه عملكرد آنها عليه باكتريهاي مضر(مانند سالمونلا، E.coli كلستريديوم و هليكوباكتر) گسترده‌تر مي‌باشد.(8)

پروبيوتيك‌ها، اپي تليوم موكوس

بهترين راه مطالعه ارتباط بين فلور ميكروبي دستگاه گوارش و اپي تليوم، مطالعه مدل‌هاي عاري از ميكروب مي‌باشد. در حيوانات عاري از ميكروب مخاط و لايه موكوسي روده‌ها بسيار نازك مي‌باشد. اگر مقداري فلور به دستگاه گوارش اين حيوانات افزوده شود ضخامت مخاط روده و ميزان ترشح موكوس افزايش مي‌يابد(11)

اسيد بوتيريك كه در طول تخمير در كولون توليد مي‌گردد به عنوان سوخت سلول‌‌هاي كولوني عمل و متابوليسم آنها را تقويت مي‌نمايد. اين مكانيسم عامل به اصطلاح اثر تغذيه‌اي روي سلول‌هاي اپي تليوم مي‌باشد. در اين اواخر ثابت شده است كه باكتريها مي‌توانند ترشح موكوس ميزبان را تقويت نمايند.(11)

اثر تغذيه از شيرهاي تخميري بالاكتوباسيلوس كازئي روي موكوس روده در موش مورد مطالعه قرار گرفته است دو گروه انتخاب كردند، به يك گروه جيره استاندارد و به گروه ديگر جيره حاوي شير يا ماست به مدت 3 تا 15 روز تجويز كردند. نتايج حاصله از اين مطالعه ثابت كرد كه غذاهاي حاوي لاكتوباسيلوس كازئي، شير تخمير شده و ماست، عوامل مختلف مورفولوژيكي و بيوشيميايي مربوط به كيفيت موكوس روده‌ها را بهبود مي‌بخشد(11)

نتيجه گيري

ميكروفلور كولون براي سلامتي مهم است و اصلاح گونه‌هاي باكتري موجود در روده بزرگ با استفاده از پروبيوتيك‌ها و پربيوتيك‌ها براي ايجاد فوايد بالقوه بهداشتي پيشنهاد شده است. تعداد فزاينده‌اي از گزارش‌هاي مربوط به مصرف پروبيوتيك‌ها و پربيوتيك‌ ها وجود دارد، گرچه آنها توانايي تغيير ميكروفلوركولون را نشان داده‌اند، مدارك مربوط به اين كه مي‌توانند خطر بيماري‌ها را كاهش دهند، بسيار محدود است. اين ممكن است تا حدي مربوط به تفاوت در روش‌‌ها، به خصوص تعداد و اختلاف زياد گونه‌هاي استفاده شده باشد.

پروبيوتيك‌ها عمدتاً از طريق چسبيدن به مواد پيش سرطان زا، توليد تركيبات ضد جهش زا، تغيير آنزيم‌هاي سرطان زا در دستگاه گوارش و تضعيف تومورها از طريق واكنش‌هاي ايمني مانع از بروز سرطان مي‌شوند. برخورد و مبارزه عليه ميكروفلور كولون يكي از خواص مهم سويه‌هاي پروبيوتيكي است. هر چند سويه‌هاي پروبيوتيكي قادر به توليد باكتريوسين هستند ولي نقش باكتريوسين در مهار باكتريهاي بيماري زا محدود مي‌باشد شايد متابوليت‌ هاي با وزن مولكولي پايين مثل پراكسيد هيدروژن، اسيدلاكتيك، اسيد استيك و ساير مواد معطر و متابوليت‌ هاي ثانويه در مهار باكتريهاي مضر مثل سالمونلا، E.coli ، كلستريديوم و هليكوباكتري نقش گسترده‌تري داشته باشند. پروبيوتيك‌‌هايي مثل لاكتوباسيلوس كازئي از طريق تقويت تغذيه آنتروسيت‌ها و ترشح موكوس اثرات مفيدي از خود نشان مي‌هند. در مجموع مي‌توان گفت كه عملكرد و مكانيسم فعاليت هر كدام از سويه‌هاي پروبيوتيك در بيماريهاي مختلف دستگاه گوارش متفاوت بوده و استفاده تخصصي از سويه‌ هاي پروبيوتيك در هر كدام از بيماريهاي دستگاه گوارش مي‌تواند بسيار مفيد باشد در غير اينصورت ممكن است نتايج مطلوبي حاصل نگردد.

پروبيوتيك‌ ها در شكل قرص و كپسول لاكتو باسيلوس اسيد و فيلوس، اغلب همراه باكتري‌هاي ديگر موجودند . هم چنين به شكل انواع ماست‌ها و شيرهاي تخميري مختلف در دسترس‌اند. تعدادي از پروبيوتيك‌ ها براي حفظ زندگي و حيات احتياج به نگهداري در سرما دارند، و مثل هر محصول ديگر، بايد قبل از تاريخ انقضايشان استفاده شوند.

پروبيوتيك‌ها به شكل قرص‌ها، كپسول‌ها و پودرهاي فروكتو ـ اوليگوساكاريد و اينولين موجودند. دوز اثبات شده‌اي براي هيچ يك از محصولات وجود ندارد.

Refrences

1_ ArthurOuwehand and Satu Vester land.(2003) . Health aspects of Probiotics. Idrugs.6(6) : 573580 .

2_Bomba, A, Krayjansky, I.؛Kastel,R.؛Herich,R. Juhasova,Z.and Cizek,M .(1996) .Inhibitory effects of Lactobacillus Casei Upon The Adhesion Of enterotoxigenic enterotoxigenic Escherichia Colik99 to the intestinal mucosa in gnotobiotic lambs. Small Ruminant Rsearch, 23206 : 199- 206.

3- Coconnier, M.H Lievin, V,Hemery, E., Servin, A. L. (1998). Antagonistic activity against Helicobacter infection invitro and invivo by The human lactobacillus acidiphilus Strain, L.B. Appl Environ Microbial, 64: 4573-458 .

4- Kailasa Pathy, K. 2005. Survival of Free and encapsulated Probitic bacteria and Their effect on The Sensory Properties of yoghurt. Food Science and Technology , 71:256-276.

5- Krasaekoopt, W., Bhandari , B, and Deeth, H.C. ( 2006) Survial of Probiotics enca psulated in Chitosan Coated alginate beads in yoghiurt from UHT and Conventionally treated milk during store LWT Food Science and Technology, 39: 177- 183.

6- Lee, Y. K. Puong , K. Y, ouwehand and Salminen, S. (2003). Displacement of bacterial Pathogens From mucus and Caco –2 Cell Surface by Lactobacilli . Jurnal of Medical Microbiology, 52: 9930-5.

7- Lourens – hatling, A. and Vilijone, B.C. 2001, Reviwe: Yighuet as Probiotic Carrier food. International Dairy Journal, 111-170.

8- Maria food Saarela, Gunner Mogensen, Rangne Fonden, Jaana M atto, S Tiina Mattila. (200) . Probiotic bactria: Safety, Functional and technological Properties.

9- Michetti,p, Dorta, G., Wiesel, P. H, Borassart, D., verdu, E., Herranz, M., felly, C., Porta ,N.;Rouvet, M., Blum, A.L. and Corthesy- theulaz, I. ( 1999) . Effect of Whey – based Culture Supernatant, whey- based Culture Supernatant of lactobacillus acidohilus (Johnsonii) Lal on Helicobacter pylori infection humans . Digestion , 60: 203-209.

10- ouwehand. A., Salminen, S. and Isolauri, E. ( 2001) . Probiotics: an overview of benefical effects.

11- oliver, G. (1986) . Effect of orally administered Lactobacilli on macrophage activation in mice . Inf. Imm. , 53: 4040- 410.

12- Salminen, S., I Solauri, E. and Salminen, E. (1996) . Clinical Use of Probiotics. For. Stabilizing The gut mucosal barier . Antonie Van Leeuvvenhok , 70: 3472358.

13- Shanahan, F. (2000). Probiotics and inflammatory bowel disease: is the rational? Inflam Bowel Dis, 6: 107-150 .

14- Tannack , G. W. (2001) . Molecular assessment of intestinal microflora . Am J clin Nutr, 73: 410- 414.

15- Vesa, T., Marteau, P. and korpela , R.( 2000) . Lactose intolerance. J. Am. Coll . Nutr. 19: 165-175.

16- Young , J. (1998) . European market developments in prebiotics and probiotics Containing food stuffs . Br.J. Nutr, 80: 231- 233.

17- Mason P. Dietary Supplements. 2^nd Ed. London : pharma ceutical press; 2001: 180- 185.

18- مجاب ، فراز . ميرديلمي .ام البنين .« پربيوتيكها وپروبيوتيكها ماهنامه رازي »، دي 86، شماره 12، سال هجدهم ، صفحات31-25.

19- دكتر ميرزايي ، حميد . دكتر مهدي نيا، جواد .« كاربرد پروبيوتيكها در درمان وپيشگيري از بيماريهاي دستگاه گوارش ماهنامه پزشك وآزمايشگاه »، شماره 23/آذر –دي 1385 ، صفحات 27-22.